به گزارش افق فلزات؛ عزیزاله عصاری، فعال بخش معدن و صنایع معدنی درباره حرکت به سمت تولید فولاد ضمن رعایت کردن الزامات نوین محیط زیستی در ایران و جهان گفت: در سطح جهان، برای کاهش انتشار کربن و گازهای گلخانهای مقررات و قوانینی با هدف حفاظت از محیطزیست و کنترل تغییرات اقلیمی وضع شده است. از زمان انقلاب صنعتی تاکنون، نزدیک به ۱.۵ درجه سانتیگراد به دمای زمین افزوده شده و انتشار گازهای گلخانهای یکی از عوامل اصلی این روند به شمار میرود. به همین دلیل، کشورها به دنبال محدود کردن انتشار آلایندهها و جلوگیری از عبور افزایش دمای زمین از سطوح تعیینشده هستند.
وی افزود: کاهش انتشار کربن که در ابتدا بیشتر در قالب تعهدات اجتماعی، فرهنگی و زیستمحیطی مطرح بود، بهتدریج وجه اقتصادی هم پیدا کرده است. تجربه نشان میدهد که فرهنگسازی و تعهد اجتماعی بهتنهایی برای تغییر روند انتشار آلایندهها کافی نیست. زمانی که رعایت استانداردهای کربنی به حفظ بازار، کاهش هزینهها یا کسب درآمد منجر شود و بیتوجهی به آنها پیامد اقتصادی داشته باشد، انگیزه بنگاهها برای اصلاح فرآیندهای تولید افزایش مییابد. عصاری گفت: کشورهای مختلف متناسب با شرایط و تواناییهای خود، اهداف زمانی متفاوتی برای کاهش انتشار تعیین کردهاند؛ از جمله دستیابی به اهداف مورد نظر تا سالهای ۲۰۳۵ یا ۲۰۵۰. در این مسیر، جایگزینی سوختهای فسیلی با منابع پاک و ایجاد سازوکارهای اقتصادی برای تشویق تولیدکنندگان اهمیت دارد.
عصاری با اشاره به تجربه اروپا توضیح داد: این کشورها در کنار محدودیتهای وارداتی و جرایم مربوط به انتشار بیش از حد مجاز کربن، سازوکارهای تشویقی نیز تعریف کردهاند. بنگاههایی که بتوانند انتشار کربن خود را به کمتر از خط پایه یا معیار تعیینشده برسانند، در چارچوب برخی نظامها میتوانند اعتبار کربن کسب کنند و آن را در بازارهای مشخص به فروش برسانند. در نتیجه، کاهش انتشار کربن دیگر صرفا هزینهای برای تولیدکننده نیست، بلکه میتواند به دارایی اقتصادی تبدیل شود. این فعال بخش معدن با اشاره به سهم صنعت فولاد در انتشار گازهای گلخانهای گفت: سهم مستقیم این صنعت از انتشار جهانی کربن حدود ۸ درصد برآورد میشود و در برخی محاسبات گستردهتر مربوط به گازهای گلخانهای، این سهم به حدود ۱۲ درصد میرسد. از همین رو، فولاد در کانون سیاستهای جهانی کنترل انتشار قرار گرفته و استانداردهای مربوط به شدت انتشار کربن آن، بهتدریج در تجارت جهانی اهمیت بیشتری پیدا کردهاند.
فقدان سیاستگذاری منسجم در حوزه کربن
عصاری با اشاره به وضعیت ایران گفت: حرکت به سمت کاهش انتشار کربن هنوز بهصورت قاعدهمند در کشور شکل نگرفته است. برای همسویی با تحولات جهانی، باید سیاستگذاری مشخصی انجام شود، بازار کربن تعریف شود و مشوقها و الزامات متناسب با شرایط کشور در نظر گرفته شوند تا بنگاهها برای کاهش انتشار انگیزه داشته باشند. وی افزود: برخی کارخانهها، بهویژه در صنعت فولاد، با هدف حفظ ارتباط محصولات خود با بازارهای جهانی اقداماتی برای کاهش انتشار انجام دادهاند، اما این اقدامات عمدتا موردی بودهاند و هنوز به قاعدهای فراگیر تبدیل نشدهاند. بنابراین، تعیین اهداف زمانی، طراحی سازوکارهای تشویقی و بازدارنده و ایجاد زیرساختهای اقتصادی برای هدایت تولیدکنندگان به مسیری مشخص ضروری است.
این فعال بخش معدن با اشاره به وضعیت فناوری تولید فولاد در ایران گفت: از نظر شدت انتشار کربن، شرایط تولید فولاد کشور تا حدودی مطلوبتر از میانگین جهانی است. بیش از ۷۰ درصد تولید فولاد جهان با استفاده از کوره بلند انجام میشود؛ روشی که در آن زغالسنگ به کار میرود و انتشار کربن آن در مقایسه با روشهای مبتنی بر گاز طبیعی بیشتر است. برآورد میانگین جهانی انتشار کربن به ازای تولید هر تن فولاد بیش از ۲ تن است. در مقابل، ایران بهطور گسترده از گاز طبیعی و فناوری احیای مستقیم یا DRI استفاده میکند. همچنین کورههای الکتریکی در بخش مهمی از صنعت فولاد کشور به کار گرفته میشوند. به گفته عصاری، میانگین انتشار کربن در تولید هر تن فولاد ایران حدود ۱.۷ تن است. وی افزود: با این حال، این مزیت به معنای بینیازی از کاهش بیشتر انتشار نیست. با توسعه استانداردهای جهانی، ممکن است صنعت فولاد ایران نیز برای تطبیق با معیارهای جدید ناچار شود شدت انتشار کربن را از حدود ۱.۷ تن به کمتر از ۱.۴ تن به ازای هر تن فولاد برساند.
این فعال بخش معدن با اشاره به اقدامات چین و کشورهای اروپایی در زمینه فولاد سبز گفت: نباید تغییرات مقطعی در رویکرد سیاسی کشورها، از جمله مواضع دونالد ترامپ در مسائل اقلیمی، را به معنای توقف قطعی روند جهانی کاهش کربن تلقی کرد. اگر اقتصادهای بزرگ در زمینه استانداردهای کربنی به همگرایی بیشتری برسند، تولیدکنندگانی که خود را با این تحولات تطبیق ندادهاند، با مشکلات جدی مواجه خواهند شد. ایران نیز بهعنوان یکی از تولیدکنندگان بزرگ فولاد جهان نمیتواند نسبت به این روند بیتفاوت بماند.
عصاری در پایان با تاکید بر ضرورت هماهنگی سیاستگذاری و تولید گفت: حرکت به سمت فولاد سبز باید بخشی از برنامهای گستردهتر برای نوسازی صنعت باشد؛ برنامهای که کاهش انتشار کربن را با ارتقای فناوری، افزایش بهرهوری، کاهش قیمت تمامشده و بهبود حاشیه سود بنگاهها پیوند دهد. وی افزود: استفاده از فناوریهای پیشرفته، هوش مصنوعی و سیستمهای جدید صنعتی به زیرساخت مناسب و اتوماسیون نیاز دارد. در شرایطی که فرآیندهای اتوماسیون در بخشی از واحدهای صنعتی هنوز بهطور کامل توسعهنیافتهاند، استقرار فناوریهای پیچیدهتر با دشواری همراه خواهد بود. بنابراین، نوسازی زیرساختهای تولید، استفاده از ظرفیت متخصصان داخلی و اصلاح سازوکارهای اقتصادی باید در کنار سیاستهای زیستمحیطی قرار گیرد. در غیر این صورت، هم دستیابی به اهداف کاهش آلایندگی دشوار خواهد شد و هم توان رقابت صنعت فولاد ایران در بازارهای جهانی تحت فشار قرار خواهد گرفت.
انتهای پیام/

































