به گزارش افق فلزات؛ سوئد با تکیه بر مدل کمسابقه همکاری دولت و صنعت، در حال تبدیل شدن به پیشتاز فولاد سبز اروپا است؛ جایی که میلیاردها یورو سرمایهگذاری در انرژی پاک، زیرساخت و فناوریهای هیدروژنی، صنعت فولاد این کشور را از رکود چندساله خارج کرده و به سمت تولید کمکربن، صادراتمحور و رقابتپذیر سوق داده است. تقاضا برای محصولات فولادی نهایی در سوئد پس از چند سال رکود، وارد مرحلهای از احیای پایدار شده است؛ روندی که بر پایه یک مدل منحصربهفرد همکاری میان دولت و بخش خصوصی شکل گرفته است. دولت سوئد تا ۱۵ درصد از هزینههای مرتبط با گذار سبز در صنعت فولاد را تقبل میکند و همزمان میلیاردها یورو در زیرساختهای حیاتی سرمایهگذاری کرده است.
کارخانه Alleima در سندویکن، تولیدکننده لوله، سیم و مقاطع فولادی است و ظرفیت فولادسازی آن ۳۰۰ هزار تن برآورد میشود. این شرکت با وجود مقیاس کوچک، در حوزه محصولات با حاشیه سود بالا مانند لولههای دقیق صنایع هوافضا و سیمهای پزشکی نقش مهمی دارد. شرکت Stegra (نام پیشین H2 Green Steel) در حال ساخت یک مجتمع ۲.۵ میلیون تنی مبتنی بر فناوری احیای مستقیم با هیدروژن و کوره قوس الکتریکی (DRI-EAF) است. این پروژه، جاهطلبانهترین طرح متالورژی هیدروژنی اروپا محسوب میشود و نخستین فاز آن قرار است تا پایان سال ۲۰۲۶ راهاندازی شود.
موج سرمایهگذاری سبز در فولاد سوئد
شرکت SSAB در حال اجرای تحول سبز گستردهای است. در کارخانه لولئو، ساخت کورههای قوس الکتریکی آغاز شده که تا اوایل دهه ۲۰۳۰ جایگزین تولید سنتی کوره بلند و کنورتور اکسیژنی خواهند شد. ارزش این پروژه ۴.۵ میلیارد یورو برآورد میشود که ۷۰ میلیون یورو آن از محل کمکهای اتحادیه اروپا تأمین شده است.
همزمان، ساخت کوره قوس الکتریکی در اوکسلسوند نیز در حال انجام است و قرار است کورههای بلند این کارخانه در سال ۲۰۲۷ تعطیل شوند.
پروژههای کمکربن اوواکو
اوواکو تمرکز خود را بر کربنزدایی مراحل میانی تولید گذاشته است.در اوت ۲۰۲۳ نخستین تأسیسات جهان برای تولید هیدروژن سبز جهت گرمایش فولاد پیش از نورد در کارخانه گوفورش راهاندازی شد. هزینه این پروژه ۱۷ میلیون یورو اعلام شده است. همچنین در کارخانه بوکسهولم، در مارس ۲۰۲۵ کوره گرمایشی جدیدی با قابلیت استفاده همزمان از گاز طبیعی و هیدروژن افتتاح شد.
توسعه فناوری در آلِیما
شرکت Alleima در سال ۲۰۲۵ یک کوره بازذوب خلأ قوسی (VAR) جدید راهاندازی کرد. همزمان خطوط جدید پوششدهی حرارتی و تولید لولههای دقیق برای الکترولایزرهای هیدروژنی نیز افتتاح شد. این شرکت سالانه بین ۲۵ تا ۳۰ میلیون یورو در تحقیق و توسعه سرمایهگذاری میکند.
برق ارزان مزیت کلیدی فولادسازان سوئدی
هزینه برق در گذار سبز صنعت فولاد، عامل تعیینکننده محسوب میشود. سوئد با ایجاد مجموعهای از مشوقهای غیرمستقیم، برق را برای فولادسازان بسیار ارزانتر از متوسط اروپا فراهم کرده است.
شرکتهای فولادی مانند SSAB، Stegra و Ovako قراردادهای بلندمدت ۱۰ تا ۲۰ ساله با تولیدکنندگان برق از جمله Vattenfall منعقد میکنند. این قراردادها با قیمتهای ثابت و پایینتر از نرخ بازار منعقد میشود و دولت از طریق آژانس اعتبار صادراتی سوئد (EKN) تضمین مالی ارائه میدهد.
صنایع انرژیبر از جمله فولادسازی تنها ۰.۶ اوره به ازای هر کیلووات ساعت مالیات انرژی پرداخت میکنند، در حالی که این رقم برای خانوارها ۴۵ اوره است.
با وجود آنکه ۹۹ درصد برق سوئد از منابع برقآبی، هستهای و بادی تأمین میشود، فولادسازان همچنان بخشی از برق خود را از بازار Nord Pool خریداری میکنند؛ بازاری که قیمت آن تحت تأثیر هزینه مجوزهای کربنی اروپاست. دولت بخشی از این هزینه کربنی را جبران میکند.
در نتیجه این سیاستها، کارخانههای بزرگ فولاد شمال سوئد در سال ۲۰۲۵ برق را با قیمت ۳۰ تا ۴۵ یورو به ازای هر مگاوات ساعت خریداری کردند؛ در حالی که متوسط قیمت برق صنعتی در اتحادیه اروپا حدود ۹۵ یورو بود.
سوئد در مجموع یک صادرکننده خالص برق محسوب میشود و بخش عمده صادرات برق این کشور به لهستان، آلمان، فنلاند، لیتوانی انجام میشود. با این حال، در ساعات اوج مصرف و دورههایی که تولید برق بادی کاهش مییابد، شبکه برق سوئد بخشی از نیاز خود را از طریق واردات برق از لهستان و آلمان تأمین میکند.
آژانس انرژی سوئد (Energimyndigheten) پیشبینی کرده است مصرف انرژی این کشور از سطح فعلی ۱۳۰ تراوات ساعت به حدود ۲۵۰ تا ۲۸۰ تراوات ساعت تا سال ۲۰۴۵ افزایش یابد. این رشد عمدتاً ناشی از روند گذار سبز در صنعت فولاد و همچنین توسعه سایر صنایع انرژیبر خواهد بود.
محصولات تخت ستون اصلی صنعت فولاد سوئد
محصولات تخت فولادی شامل ورقهای گرم و سرد، حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد از کل تولید فولاد سوئد را تشکیل میدهند. بخش عمده این محصولات در کارخانههای شرکت SSAB در لولئو و بورلانگه تولید میشود؛ کارخانههایی که عمدتاً صنایع خودروسازی و ماشینآلات سنگین را تأمین میکنند.
تولید فولاد خام و محصولات نوردی در سوئد طی سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ همزمان با کندی رشد اقتصادی در اروپا روندی نزولی داشته است. کاهش تولید در سال ۲۰۲۴ تا حدی به آمادهسازی کارخانهها برای اجرای پروژههای نوسازی و مدرنسازی نیز مرتبط بوده است.
در نیمه دوم سال ۲۰۲۵، نرخ بهرهبرداری از خطوط نورد فولاد در سوئد بهبود یافت؛ موضوعی که عمدتاً ناشی از کاهش موجودی انبارهای معاملهگران و کارخانههای فولادی عنوان شده است. این روند نشانهای از بازگشت تدریجی تعادل به بازار فولاد سوئد و افزایش تقاضای مصرفی پس از دورهای از رکود به شمار میرود.
سوئد همچنان صادرکننده خالص فولاد
سوئد همچنان جایگاه خود را بهعنوان صادرکننده خالص فولاد حفظ کرده است، هرچند مازاد تراز تجاری فولاد این کشور از نظر حجم فیزیکی روندی نزولی را تجربه میکند. در حال حاضر، بین ۸۲ تا ۸۸ درصد از کل فروش کارخانههای فولاد سوئد به بازارهای خارجی اختصاص دارد.
مهمترین مقصد صادرات فولاد سوئد، Germany است که حدود ۲۰ درصد از کل محمولههای صادراتی این کشور را جذب میکند. دیگر شرکای مهم تجاری سوئد در حوزه فولاد عبارتاند از ایتالیا، آمریکا، چین و نروژ.
در پی رکود اقتصادی آلمان، صادرکنندگان فولاد سوئدی در سال ۲۰۲۴ تمرکز خود را بهطور فزایندهای به بازارهای آمریکا و هند معطوف کردند. علت این تغییر، تداوم تقاضا برای فولادهای مقاوم به سایش مورد استفاده در تجهیزات معدنی بود. همچنین در سال ۲۰۲۵، شرکتهای سوئدی بخشی از ظرفیت تولید از دسترفته در آلمان و فرانسه را که به دلیل هزینه بالای گاز طبیعی تعطیل یا متوقف شده بود، جایگزین کردند.
واردات، بین ۷۵ تا ۸۵ درصد از مصرف داخلی فولاد سوئد را تأمین میکند. تولیدکنندگان داخلی عمدتاً بر محصولات صادراتی با حاشیه سود بالا تمرکز دارند و از نظر اقتصادی، واردات محصولاتی مانند:میلگرد ساختمانی، مقاطع طویل استاندارد و ورق گرم معمولی برای ماشینسازی از کشورهای همسایه اتحادیه اروپا مقرونبهصرفهتر است.
بخشی از واردات از فنلاند شامل محصولات نیمهساخته موردنیاز کارخانه Avesta Works متعلق به گروه Outokumpu است. سهم هند، چین و ترکیه در واردات فولاد سوئد از سال ۲۰۲۴ روندی نزولی پیدا کرد؛ حتی پیش از اجرای رسمی پرداختهای مرتبط با سازوکار تعدیل کربن مرزی اتحادیه اروپا (CBAM).
مصرفکنندگان سوئدی، بهویژه خودروسازان، از مرحله مناقصه شروع به درخواست گزارش میزان انتشار دیاکسیدکربن در فرآیند تولید فولاد کردند. در نتیجه، واردات از فنلاند و آلمان به اولویت بالاتری تبدیل شد، زیرا محصولات این کشورها سادهتر بهعنوان فولاد کمکربن قابل تأیید هستند. همزمان، لهستان به تأمینکننده اصلی ورقهای فولادی و سازههای فولادی آماده برای صنعت ساختمان سوئد تبدیل شد.
اقتصاد سوئد پس از بحران انرژی اتحادیه اروپا که موجب جهش تورم و تشدید سیاستهای پولی بانک مرکزی سوئد (Riksbank) شده بود، به ثبات نسبی رسیده است. روند مصرف فولاد در این کشور نیز همسو با این وضعیت اقتصادی در حال حرکت است و نشانههایی از بازگشت تدریجی تقاضا مشاهده میشود.
چشمانداز محصولات طویل فولادی
پیشبینی میشود تقاضا برای میلگرد و فولاد ساختمانی در سال ۲۰۲۶ برای نخستین بار طی چهار سال گذشته رشد مثبت ۴.۵ درصدی ثبت کند. بانک مرکزی سوئد تخمین میزند سرمایهگذاری در بخش مسکن به لطف کاهش نرخ بهره در سال گذشته، بین ۵ تا ۷ درصد افزایش یابد. همچنین تعداد پروژههای جدید مسکونی با رشد ۲۴ درصدی به ۳۵ هزار و ۱۰۰ واحد خواهد رسید.
بخش زیرساخت مهمترین عامل رشد ۱۰ درصدی کل فعالیتهای ساختمانی خواهد بود. دولت سوئد بزرگترین برنامه تاریخ توسعه شبکه حملونقل این کشور را برای سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۷ تصویب کرده است. تنها شرکت دولتی Vattenfall بین سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ حدود ۱۵.۲ میلیارد یورو برای توسعه خطوط انتقال برق هزینه خواهد کرد؛ رقمی بالاتر از کل هزینههای زیرساختی دولت در سال ۲۰۲۵. در مجموع، پیشبینی میشود مصرف فولاد سوئد در سال ۲۰۲۶ حدود ۳ درصد افزایش یافته و به ۳.۴ میلیون تن برسد.
انتهای پیام/
